Z tego względu szczególnego znaczenia nabiera zabezpieczenie roszczeń przed wytoczeniem powództwa cywilnego, które pozwala ocenić realną skuteczność przyszłego procesu oraz przede wszystkim zapobiec działaniom drugiej strony jeszcze przed rozstrzygnięciem sprawy.
Czym jest zabezpieczenie roszczenia?
Zabezpieczenie roszczenia to instytucja procesowa, która umożliwia sądowi udzielenie tymczasowej ochrony prawnej jeszcze przed wniesieniem pozwu lub w toku postępowania. Jej celem jest zapewnienie, aby przyszłe orzeczenie sądu mogło zostać skutecznie wykonane, a interes prawny strony był należycie chroniony.
Zabezpieczenie może przybrać różne formy, m.in. zakazu rozporządzania majątkiem, zajęcia określonych składników majątkowych czy uregulowania stanu prawnego do czasu zakończenia postępowania.
Opłata od wniosku o zabezpieczenie – 1/4 opłaty lub 100 zł
Złożenie wniosku o zabezpieczenie roszczenia przed wytoczeniem powództwa wiąże się
z opłatą sądową w wysokości 100 zł (w przypadku roszczeń niepieniężnych). Jest to kwota stała, niezależna od wartości przedmiotu sporu. Z kolei, w przypadku roszczenia pieniężnego pobierana jest 1/4 opłaty należnej od pozwu o to roszczenie.
W praktyce oznacza to, że niewielkim kosztem można uzyskać istotną informację
o zasadności i skuteczności planowanego powództwa, a nierzadko także realnie zabezpieczyć przyszłą egzekucję.
Dlaczego brak zabezpieczenia bywa poważnym problemem?
W praktyce po zakończeniu postępowania sądowego często okazuje się, że wyrok — choć korzystny — nie może zostać wykonany. Przyczyną bywa nie tylko niewypłacalność dłużnika, ale również:
- wcześniejsze wyzbycie się majątku przez stronę przeciwną,
- sprzedaż lub darowizna składników majątkowych na rzecz osób trzecich,
- ukrywanie majątku lub przenoszenie go do podmiotów powiązanych,
- długotrwałość postępowania, w czasie której stan majątkowy strony ulega istotnym zmianom.
W takich przypadkach nawet prawomocny wyrok nie prowadzi do realnej ochrony interesów strony wygrywającej.
Co daje zabezpieczenie roszczenia na wczesnym etapie?
Złożenie wniosku o zabezpieczenie przed wytoczeniem powództwa pozwala:
- zminimalizować ryzyko bezskutecznej egzekucji,
- ustalić, czy istnieją realne przesłanki do dalszego prowadzenia kosztownego procesu,
- czasowo „zamrozić” określone działania strony przeciwnej,
- zabezpieczyć interes prawny jeszcze zanim dojdzie do naruszeń trudnych do odwrócenia.
W wielu sprawach zabezpieczenie pełni funkcję filtra decyzyjnego — pozwala ocenić, czy wytoczenie powództwa jest racjonalne z ekonomicznego i prawnego punktu widzenia.
Przykład z mojej praktyki
W jednej z prowadzonych spraw Kancelaria reprezentowała klientkę, która zawarła
w mojej ocenie nieważną umowę sprzedaży nieruchomości. Istniały poważne podstawy do wystąpienia z powództwem o stwierdzenie nieważności umowy, jednak klientka obawiała się, że zanim sąd rozpozna sprawę i zanim zapadnie prawomocne orzeczenie, kupujący zdąży sprzedać nieruchomość dalej osobie trzeciej (nadal nie uiszczając na rzecz mojej klientki umówionej w umowie ceny), co znacząco skomplikowałoby sytuację prawną i mogło doprowadzić do nieodwracalnych skutków.
W tej sytuacji Kancelaria złożyła wniosek o zabezpieczenie powództwa przed jego wytoczeniem, którego koszt wyniósł jedynie 100 zł. Sąd uwzględnił wniosek i ustanowił zakaz sprzedaży nieruchomości.
Dzięki temu możliwe było uzyskanie pewności, że interes klientki pozostaje zabezpieczony na czas trwania postępowania. Dopiero po uzyskaniu zabezpieczenia podjęto decyzję o wniesieniu kosztownego powództwa o stwierdzenie nieważności umowy, mając świadomość, że ryzyko sprzedaży nieruchomości zostało skutecznie wyeliminowane.
Podsumowanie
Zabezpieczenie roszczenia przed wytoczeniem powództwa cywilnego to narzędzie, które — przy niewielkich kosztach — może odegrać kluczową rolę w ochronie interesów majątkowych. W wielu sprawach decyduje ono o tym, czy prowadzenie postępowania sądowego ma realny sens i czy przyszły wyrok będzie możliwy do wykonania.
Niska opłata często pozwala uniknąć znacznie większych strat finansowych i procesowych.
Jeżeli rozważasz wytoczenie powództwa i chcesz sprawdzić, czy w Twojej sprawie możliwe jest skuteczne zabezpieczenie roszczenia, zapraszam do kontaktu. Każda sprawa wymaga indywidualnej analizy i odpowiednio dobranej strategii procesowej.
📞 Skontaktuj się z Kancelarią i zadbaj o swoje interesy jeszcze przed rozpoczęciem procesu.