Osoba fizyczna nieprowadząca działalności gospodarczej może złożyć wniosek o ogłoszenie upadłości, gdy:

• znajduje się w stanie niewypłacalności, czyli nie jest w stanie wykonywać swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych,
• niewypłacalność nie ma charakteru przejściowego, lecz jest trwała lub długotrwała.

Jeżeli opóźnienie w wykonaniu zobowiązań pieniężnych przekracza 3 miesiące, przyjmuje się, że dłużnik utracił zdolność do wykonywania zobowiązań

1. Złożenie wniosku – do sądu rejonowego właściwego dla miejsca zamieszkania. Wniosek powinien zawierać m.in. spis majątku, listę wierzycieli, wskazanie dochodów i wydatków,
2. Rozpoznanie wniosku przez sąd – sąd bada sytuację finansową dłużnika, przyczyny niewypłacalności oraz jego perspektywy dochodowe,\
3. Ogłoszenie upadłości – jeżeli przesłanki są spełnione, sąd wydaje postanowienie o ogłoszeniu upadłości,
4. Powołanie syndyka – syndyk obejmuje i zarządza majątkiem dłużnika (masą upadłości)
5. Dalszy tok postępowania – po likwidacji majątku sąd ustala plan spłat wierzycieli albo w szczególnych przypadkach umarza zobowiązania bez planu.

Sąd, po analizie sytuacji dłużnika i stanowisk wierzycieli, może ustalić plan spłat, który określa wysokość i terminy rat.

Standardowy czas trwania planu wynosi do 36 miesięcy.

Jeżeli sąd stwierdzi, że dłużnik doprowadził do niewypłacalności umyślnie lub wskutek rażącego niedbalstwa, plan spłat może zostać wydłużony maksymalnie do 84 miesięcy.

Dłużnik musi sumiennie wykonywać plan – uchybienia mogą skutkować uchyleniem planu.

Po prawidłowym wykonaniu planu spłat sąd wydaje postanowienie o stwierdzeniu jego wykonania oraz umorzeniu pozostałych niespłaconych zobowiązań objętych postępowaniem.

Pewne długi nie podlegają jednak umorzeniu – należą do nich m.in.:

• zobowiązania alimentacyjne,
• grzywny i inne kary pieniężne orzeczone przez sąd,
• zobowiązania wynikające z naprawienia szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym lub przestępstwem.

W wyjątkowych przypadkach, gdy dłużnik jest trwale niezdolny do dokonania jakichkolwiek spłat, sąd może umorzyć zobowiązania bez ustalania planu spłat.

Ogłoszenie upadłości konsumenckiej to skuteczny sposób na rozwiązanie problemu nadmiernego zadłużenia. W zależności od sytuacji życiowej i finansowej dłużnika może ono prowadzić do ustalenia planu spłat wierzycieli albo do umorzenia zobowiązań bez planu. Po wykonaniu planu spłat dłużnik uzyskuje oddłużenie i może rozpocząć nowe życie finansowe.

Postępowanie upadłościowe, choć stworzone z myślą o pomocy osobom zadłużonym, jest złożone i wymaga spełnienia wielu wymogów formalnych. Prawidłowe sporządzenie wniosku, zgromadzenie dokumentów oraz właściwe przedstawienie swojej sytuacji przed sądem mają kluczowe znaczenie dla powodzenia sprawy i uzyskania oddłużenia. Skorzystanie z pomocy adwokata lub doradcy restrukturyzacyjnego może znacząco zwiększyć szanse na sprawne przeprowadzenie postępowania i uniknięcie błędów, które mogłyby opóźnić lub uniemożliwić uzyskanie upadłości konsumenckiej.